ABD’deki kripto para meraklıları Temmuz ayında bir akşam New York’ta bir sanat galerisinde buluştu. Ortam bir bilim kurgu sinemasının setini andırıyordu. Bir köşede kurallar üzerinde her biri bir futbol topu büyüklüğünde metalik küreler bulunuyordu.
Ancak yerde bir bilim kurgu sineması çekilmiyor, OpenAI’ın CEO’su Sam Altman’ın kurucusu olduğu kripto para projesi Worldcoin’in ve kripto para şirketi Tools for Humanity’nin lansmanı yapılıyordu. Lansmanın odak noktasını da esasların üzerindeki metalik küreler oluşturuyordu.
Zira bu küreler, Tools for Humanity’nin “dünyayı değiştirecek proje” olarak nitelendirdiği teşebbüsünün bel kemiği. Şirket, dünya üzerinde yaşayan 8 milyar kişinin gözlerini tarayıp bu tek kullanımlık kimlikler aracılığıyla yapay zekânın altüst ettiği dünyadaki herkese, belirli ölçülerde kripto para dağıtmayı planlıyor.
KÜRELERDE GÖZ BEBEKLERİNİ TARAYAN KAMERALAR VAR
Worldcoin kürelerinin her birinin içinde bireylerin göz bebeklerini taramak için özel olarak geliştirilmiş bir kamera bulunuyor. Küre, tarama sonuçlarını bir cins dijital kimlik görevi görmesi planlanan nümerik bir koda dönüştürüyor.
Tools for Humanity, kısa vadede, göz bebeği temelli güvenlik sisteminin CAPTCHA üzere klâsik sistemlerin yerine kullanılması üzerinden gelir elde etmeyi amaçlıyor.
CAPTCHA’ya günümüzde pek çok internet sitesinden aşinayız. 9 kare ortasından belirli özellikleri taşıyanları seçtiren ya da her seferinde değişen bir harf ve sayı kombinasyonunun belirlenen alana girilmesini talep eden bu sistemler, insan kullanıcıları spam hesaplardan ayırt etmek için kullanılıyor.
Worldcoin’in destekçilerinin asıl gayesi yapay zekânın ilerlemesinin sonucunda işsiz kalacak milyonlarca insanı koruyacak daha geniş kapsamlı bir planı hayata geçirmek. Projenin başkanları, kürelerin, herkese ödeme yapılmasının garantilendiği “evrensel temel gelir” prensibinin temeli olabileceğini ve göz bebeği kimliklerinin gerçek bireylerin robotlardan ayrıştırılmasına yardım edeceğini öne sürüyor.
![](https://200haberler.com.tr/wp-content/uploads/2024/05/chatgptnin-babasi-sam-altmanin-yeni-girisimi-tartisma-yaratti-dunyayi-degistirecek-proje-dediler-ama-akillara-tom-cruiseun-o-filmi-geldi-1-ddPducFw.jpg)
AKILLARA “MINORITY REPORT” SİNEMASI GELDİ
Projeyi eleştirenler ise özel şahıslara ilişkin bir kripto şirketinin, milyarlarca kişinin biyometrik datalarını elinde bulundurmasının distopyalara yaraşır bir fikir olduğunu ve akla Tom Cruise’un başrolünde yer aldığı 2002 tarihli “Minority Report” sinemasını getirdiğini belirtiyor.
Steven Spielberg’ün yönettiği Minority Report (Azınlık Raporu) sineması, 2054 yılının Washington’ında geçiyordu. Geleceği görme yetisine sahip üç kâhinin takviyesiyle polis bünyesinde kurulan bir hata tedbire ünitesi sayesinde, kentte işlenecek hatalar daha yaşanmadan önleniyordu. Kâhinlerin bu ünitenin başındaki isim olan John Anderton’ın 36 saat içinde bir hata işleyeceğini öngörmesi, heyecanlı olayları tetikliyordu. Sinemada bireylerin kimlikleri dört bir yana yerleştirilmiş retina tarayıcı kameralarla tespit edildiğinden, Tom Cruise’un canlandırdığı Anderton, merdiven altı bir klinikte gözlerini yuvalarından çıkarttırıyor, yerine öbür göz küreleri naklettirerek polisten kaçmaya çalışıyordu.
Ancak kripto projelerinin yatırımcıların gözünden yeterlice düştüğü 2023 yılında Tools for Humanity’e 115 milyon dolar yatırım gelmesi, projenin gördüğü ilgiyi özetlemek için kâfi.
Geçtiğimiz 18 ayda kripto piyasalarının tekraren tabanı görmesinin ve dalın önde gelen birçok şirketinin iflasını açıklamasının akabinde, dijital para ünitelerine ait heyecan büyük oranda sönümlendi. Fakat Tools for Humanity üzere birtakım şirketler, yapay zekânın yarattığı ivmeden faydalanarak, kripto paraları tekrar tanınan hale getirmeye çalışıyor.
Bu tıp projeler birebir vakitte Altman üzere kesimdeki tesirli isimlerin fırtınalı periyotları kâra çevirme uğraşlarının bir yansıması olarak da bedellendiriliyor. Örneğin Altman bir yandan OpenAI’ın en kıymetli eseri olan ChatGPT’yi var gücüyle geliştirmeye devam ederken bir yandan da hem yapay zekânın olumsuz tesirlerini azaltacak hem de kendisine para kazandıracak teşebbüslerde bulunuyor.
FRANSA VE ALMANYA SORUŞTURMA BAŞLATTI
Tools for Humanity’ye yönelik ilgi artarken şirketin pazarlama taktikleri ve göz bebeği tarama teknolojileri de alarm zillerinin çalmasına neden oldu. Geçen ay Fransa ve Almanya makamları Worldcoin’in bilgi toplama uygulamalarının soruşturulduğunu duyurdu. Son olarak hafta içinde Kenya hükümeti Tools for Humanity’e taramaları sonlandırması istikametinde bir ihtar yaparken hassas dataların nasıl işlendiği konusunda bir “şeffaflık eksikliği” olduğunu vurguladı.
Yale Üniversitesi ile Singapur Ulusal Üniversitesi’nin iş birliğinde hayata geçirilen bir okul olan Yale-NUS Koleji’nden kripto uzmanı Andrew Bailey, “Bizden onlara inanmamızı, güvenmemizi istiyorlar. Bence kelam konusu hassas bilgiler olduğunda ben kimseye güvenmek zorunda olmamalıyım” dedi.
Tools for Humanity sözcüsü tarafından The New York Times’a yapılan açıklamada, şirketin Worldcoin’i “kişisel mahremiyeti koruma” maksadıyla tasarladığı ve çeşitli düzenleyici kriterlere ahenk konusunda devletlerle birlikte çalışacağı bildirildi.
Dünyanın birçok ülkesinde göz bebeği taraması için kaydolanlara küçük bir ölçü kripto para ödemesi yapılıyor fakat ABD’de bu uygulama yok. Tools for Humanity buna münasebet olarak “kripto şirketlerine ait yasal belirsizliği” gösteriyor.
![](https://200haberler.com.tr/wp-content/uploads/2024/05/chatgptnin-babasi-sam-altmanin-yeni-girisimi-tartisma-yaratti-dunyayi-degistirecek-proje-dediler-ama-akillara-tom-cruiseun-o-filmi-geldi-2-MdRtThMv.jpg)
Sam Altman
KÜRELER HER 8 SANİYEDE BİR ÇALIŞIYOR
Bütün bu telaşlara rağmen geçen ay yapılan Worldcoin lansmanı kripto hayranlarının akınına uğradı. Üstelik gelenlerin hiçbiri durumdan rahatsız üzere görünmüyordu. Birçok kişi kürelerin yol açacağı zımnilik sıkıntılarını önemsemediklerini de lisana getirdi.
The New York Times’a konuşan 25 yaşındaki teknoloji bölümü çalışanı Lawrence Yan, “Artık mahremiyet diye bir şey kalmadı” derken göz bebeklerini “eğlencesine” taratmak istediğini söyledi.
Worldcoin son devirdeki pazarlama atılımıyla 2 milyondan fazla kayıtlı göz bebeğine ulaştı. Elbette 8 milyara ulaşmayı hedefleyen bir şirket için bu şimdi yolun başı lakin tekrar de 2 milyon kişinin verisi azımsanacak üzere değil. Hatta Altman geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada kürelerin her 8 saniyede bir, bir göz bebeği taradığını söyledi.
day 3 of @worldcoin launch, crazy lines around the world. one person getting verified every 8 seconds now. pic.twitter.com/vHRu1sWMT3
— Sam Altman (@sama) July 26, 2023
Tools for Humanity’nin zirve yöneticisi Alex Blania da “Talepte çok lakin çok büyük bir artış yaşadık. Kürelerimizin önünde uzun kuyruklar oluşuyor. Bu kuyruklar dünyanın birtakım yerlerinde o kadar uzun ki başa çıkmakta zorlanıyoruz” dedi
2019’DA KURULDU, 50 ÇALIŞANI VAR
Altman ve ortakları Tools for Humanity’i 2019 yılında kurdu. 2 yıl sonra Altman toplumsal medyada bir fotoğraf paylaşarak, “mümkün olduğunca çok şahsa adil bir biçimde dağıtılmış yeni bir kripto para” kelamı verdi. Tüm dünyanın NSA ifşaları ve mahremiyet savunuculuğuyla tanıdığı Edward Snowden, Altman’a verdiği cevapta “Göz kürelerini kataloglamayın” dedi.
Introducing Worldcoin, a new cryptocurrency that will be distributed fairly to as many people as possible.
Details about how it works: https://t.co/DLcAmUA4u3 pic.twitter.com/xC3W2U6Xi3
— Sam Altman (@sama) October 21, 2021
Altman ve ortaklarından Max Novendstern, Tools for Humanity’i yönetmesi için şu an 29 yaşında olan Blania’yı seçti. Blania o periyotta California Teknoloji Enstitüsü’nde teorik fizik alanında lisansüstü eğitimi alıyordu.
San Francisco ve Berlin’de ofisleri bulunan şirketin 50 kadar çalışanı var. Blania, Altman’ın günlük işleyişle yakından ilgilendiğini, kıymetli işe alımlarda ve genel stratejinin belirlenmesinde son kelamı söylediğini belirtti.
Altman ise e-posta yoluyla The New York Times’a gönderdiği cevapta “Worldcoin’le ilgili çok ayrıntılı konuşmak için hususa gereğince vakıf değilim” dedi.
Ancak projeyle ilgili toplumsal medya paylaşımlarını sürdüren Altman geçen ayki bir paylaşımda, “Tüm savlı projeler üzere bu da tahminen yürür tahminen yürümez” tabirlerini kullandı.
![](https://200haberler.com.tr/wp-content/uploads/2024/05/chatgptnin-babasi-sam-altmanin-yeni-girisimi-tartisma-yaratti-dunyayi-degistirecek-proje-dediler-ama-akillara-tom-cruiseun-o-filmi-geldi-3-eHjzPEiB.jpg)
KRİPTO PARALARIN BİR KISMININ SAHİBİ ŞİMDİDEN BELLİ
Worldcoin’le ilgili tartışmaların kıymetli bir kısmı potansiyel kapalılık risklerine odaklanıyor. Tools for Humanity’nin internet sitesinde, kürelerin göz bebeği datalarını depolamadığı belirtiliyor.
Sitede, “İnsanlar tarandıklarına kendilerine karmaşık kriptografiyle inançlı hale getirilmiş eş gibisi olmayan bir kimlik verilirken tüm görseller siliniyor” bilgisi yer alıyor. Blania ise uzun vadede Worldcoin kimlikleri sayesinde toplumsal medya platformlarının insanları ve robotları birbirinden ayırmasının mümkün olacağını söyledi.
Halihazırda dünya genelinde birkaç yüz adet küre devrede. Şirket bu sayıyı 50.000’e çıkarmak ve milyarlarca kişiyi sisteme dahil etmek istiyor.
Blania, yükselen yapay zekâ ihtilalinden elde edilen kârın eninde sonunda “topluma yine dağıtılmak zorunda” olduğunu söyledi ve ekledi: “Worldcoin’in yaptığı şey yalnızca Avrupa’dakilere ya da ABD’dekilere değil, herkese bir kimlik ve ekonomik manada erişilebilir olma yolu sağlamak.”
Tools for Humanity’nin pazarlama stratejisi ağır tenkitlere amaç oldu. Şirket resmi lansman öncesi gelişmekte olan ülkelere “küre operatörleri” ismi altında taşeronlar gönderdi. Bu taşeronların daha fazla kayıt almak için kullandığı göz boyama teknikleri geçen yıl Buzzfeed News ve MIT Technology Review üzere yayınların araştırmalarıyla gözler önüne serildi.
Diğer yandan kripto paranın eşit dağıtımı şimdilik yalnızca telaffuzda kalmış üzere görünüyor. Çünkü Tools for Humanity, yeni geliştirilen ve WLD olarak bilinen kripto paranın aşağı üst dörtte birinin şimdiden yatırımcılar ve şirket çalışanları için ayrıldığını açıkladı.
Blania, Tools for Humanity’nin yaşadığı sıkıntıları Uber üzere şirketlerin sorunlarıyla kıyasladı. Taşeronların kontrolü için “standart kalite denetim önlemleri” aldıklarını belirten Blania, aşikâr bir ölçünün yatırımcılara ayrılmasının da yatırım almak için bir mecburilik olduğunu söyledi.
Blania, “Bu sayının daha az olmasını isterdim fakat yapacak bir şey yok” diye konuştu.
Lansman etkinliğinde vazife yapan bir küre operatörü kendisine şimdiden tuhaf sorular gelmeye başladığını belirterek, “Yakın vakitte yeni bir kullanıcı ‘Ya birisi yüzümü söküp kürenin önüne koyarsa?’ diye sordu” dedi. Ortamdaki bir kişi gözü olmayan engelli şahısların bu sistemden nasıl faydalanacağını sorduğunda ise operatörün karşılığı, “Bu çok geçerli bir kaygı” oldu. Lakin potansiyel sıkıntıların hiçbiri yeni kayıtlara mahzur olmadı. Örneğin uzun bir müddet boyunca sistemin artılarını ve eksilerini pahalandıran 32 yaşındaki yazılımcı Isaac Cespedes evvel, The New York Times’a, “Kripto alıp satan arkadaşıma bildiri attım. Bu işle ilgili ‘Bir dolandırıcılık var gibi’ dedi” diye konuştu. Fakat ilerleyen dakikalarda fikri değişen Cespedes de göz bebeğini taratanlardan biri oldu.
The New York Times’ın “Crypto’s Next Craze? Orbs That Scan Your Eyeballs.” başlıklı haberinden derlenmiştir.